طوایف و تیره های ایل قشقایی

🔹ایل قشقایی از شش طایفه بزرگ تشکیل شده که هر طایفه خود از تیره های مختلف تشکیل گردیده است . پس از” تیره” به لحاظ سلسله مراتب “بنکو” قرار دارد و بعد از بنکو
“اُبا” .

🔹 اسامی طوایف ایل قشقایی عبارتند از:
دره شوری – عمله – کشکولی بزرگ – فارسیمدان – ششبلوکی – کشکولی کوچک.

🔻دره شوری
طایفه دره شوری ۵۲ تیره دارد و به لحاظ تعداد تیره ها بزرگترین طایفه ایل قشقایی است . اسامی تیره های طایفه دره شوری به نقل از کتاب “سیاه چادرها” منوچهر کیانی عبارتند از:قره خانلو – وندا – قره جلو – قرمزی – عمله حسین خان – نره ای – نادرلو – دوندولو – قره قانلو – گرمسیری – باقرکیخایی – آق تومان – طیبی – نیم مرد لو – قراچه – جانبازلو – وزیر خانلو – طاهری – جلال لو – حاجی محمد لو – چارق لو – ایپک لو – حاجی دولو – بهرام کیخالو – کریملو – گوجلو – نفر – زیلابلو – لک – چهارده چریک – ریکه – تله بازلو – سادات – اسه تراش – مهدی کیخالو – قورد – ابولکرلو – خیراتلو – زرگر – آقاکیخالو – میش بسیار – شاهین کیخالو – شاقی – صادقلو – درزی – آهنگر – کوربکش – اروجلو – ایمانلو – بلوردی – کزنلو .

🔻عمله
طایفه عمله ۴۶ تیره دارد . اسامی تیره های عمله عبارتند از: ایگدر – میچک – اسلاملو – چگینلو – جعفربیگلو – گورکانلو – کورش – رحیم لو – سارویی – محمد زمانلو – صفی خانلو – دمیرچماقلو – کهوا – یلمه – طیبلو – چوبانکاره – کلاه سیاه – مهترخانه – بور بور – نمدی – گله زن – توتولو – ابیوردی – شولو – نفر – توللی – بهلول لی – کرمال لو – بلوکهلو – بیات – هاشم خانلو – سهراب خانلو – اولاد – علی کردی – آردکپان – قجه بیگلو – قره خانلو – قزل لو – موصل لو – کرانلو – قادرلو – کله خرد لو – مختار خانلو – چهارده چریک – بهمن بیگلو .

🔻کشکولی بزرگ
طایفه کشکولی بزرگ ۴۶ تیره دارد . اسامی تیره های کشکولی بزرگ عبارتند از : آرخلو – گنجه ای – غوری – قراچه – جرکانلو – ارغانی – هاشمی – لک زندی – ایوب لو – علی عسکرلو – علی پناهلو – لک … – کشتاسب – لک نیازی – بهرامی – بیگدلی ترک – کهوا – آغاجری – دمادلی – بیگدلی – تولی – مقیمی – آلاقویونلو – فرهادلو – شاه محمدلو – ایمانلو – ددکه ای – یادکورلو – فیوج – قاسملو – طیب لو – قراگوزلو – سلوک لو – مال احمدی – پیرمرادی – چهارده چریک – دینا رستم – چهار بنیچه – صفی خانلو – بوگر – حسن آقالو – ابیلو – کوروش – بلوردی – وندا – دیزگانلو.

🔻فارسیمدان
طایفه فارسیمدان ۲۴ تیره دارد . اسامی تیره های طایفه فارسیمدان عبارتند از: کرانلو – داروغه – عمله – عرب گاومیشی( ترک و فارس) – مردل – دنگزلو – شیبانلو – قاسملو – لک – اولاد – توللی – زرگر – موصل لو – مرکزی – گورجایی – دتاتلو – ماچانلو – کلبعلی – ظهراب لو – شبانکاره – قره میشاملو – بهلول لو – توابع.

🔻شش بلوکی
طایفه شش بلوکی ۲۰ تیره دارد که عبارتند از : کله لو – هیبت لو – قره یارلو – بهلول لو – عرب چرپانلو – علی قیالو – رحیم لو – چهارمحال لو – جعفرلو – آهنگر – دوقوزلو – کوهی – عرب شاملو – بلوردی – عمله علیا – علمدارلو – قورد – شورباخورلو – قجرلو – اسلاملو .

🔻کشکولی کوچک
کشکولی کوچک ۱۴ تیره دارد که عبارتند از : رحیم لو – لک – اوریاد – لر – کرمانلو – کهواده – بهی – بول لو – نفر – عمله جات – عالیوند – فیل وند – پاگیر – ….. .

«تورکی هنر است»

🔹زبان تورکی آنچنان در فعل غنی است که بعضی زبانشناسان قدرت واقعی تورکی را در فعل می پندارند. قابل تصور نیست که زبانی هزاران فعل اصلی داشته باشد و غیرقابل باورتر آن است که ۶۰۰ فعل تک هجایی داشته باشد. افعال تک هجایی که در زبانهای دیگر باید برای معادلسازی آن از افعال کمکی یا جملات توضیحی استمداد جوییم.

برای نمونه به چند فعل تک هجایی زیر توجه کنید:

🔸سئو(دوست داشته باش) ، سیلک (با تکان دادن تمیز کن)، مین (سوار شو)، چیخ (بالا برو)، سپ (پخش کن)، سؤگ (فحش بده)، پوز(متلاشی کن) ، قیس (فشار بده) ، قوو(دور کن)، سر(پهن کن) ، یئن (پایین برو)، آخ (جاری شو)، ییخ(به زمین بزن) ، تپ (فرو کن)، چاپ(با شتاب بدو)

🔹البته بدیهی است متکلمین دیگر زبانها در مقابل بیان این مفاهیم ساکت نمی مانند ولی آنرا با افعال ترکیبی یا جملات توضیحی بیان می کنند.

غنای فعل در تورکی را از زاویه ای دیگر ببینیم:
🔸 فعل در تورکی چنان گسترده است که برای بیان یک اتفاق ، طیف گسترده ای از افعال را در گنجینه دارد که هر یک با دیگری متفاوت است ولی در ترجمه همه را یکی می دانیم. برای نمونه در تورکی برای کتک زدن انواع افعال : وورماق ، ازمک ، دؤیمک ، تاپداماق و چندی دیگر را داریم که تورک زبان می داند که وورماق درجه ضعیفتری دارد و ازمک درجه بالاتر و دؤیمک شدت بیشتری.

🔸و یا افعال بُرشی : کسمک ، گزمک ، بیچمک ، چاقماق ، بؤلمک ، دیلمک ، یارماق و غیره را بُریدن می نامیم ولی هر یک دارای شدت و ضعف خاص و کاربرد خاص هستند.

🔸علاوه بر ۶۰۰ فعل تک هجایی در زبان تورکی در حدود ۲۵۰۰ فعل دو یا سه هجایی وجود دارد که آنها نیز در اصل یک ریشه تک هجایی دارند لیکن آنرا به عنوان یک فعل مشتقی همتراز با فعل های تک هجایی می پذیریم. مانند باشارماق (بلد بودن) که ریشه در باش (سر) دارد یا بوشاماق (طلاق دادن) که ریشه در بوش (خالی) دارد یا اله مک (غربال کردن) که ریشه در ال (دست) دارد.

🔸افعال مشتقی تورکی همگی دارای قوانین پسوندی بوده و اتفاقی یا بدون قاعده به وجود نیآمده اند. مثلا از ترکیب اسم با حرف “ا” می توان به افعالی مانند “یاشا ، بوشا ، اله” رسید و از ترکیب اسم با “ات” می توان افعالی مانند “گؤزت ، قارات ” ساخت.

🔸افعال مشتقی تورکی، اعجازی عجیب و جذاب دارند. مثلا می توان هزاران فعل صدایی از ترکیب “صوت” و پسوند “ییلدا / تیلدا” ساخت. مانند : تاقّیلدا ماق (تق تق کردن)، شاقّیلداماق (غرش ابر)، هؤکّولده مک (هق هق گریستن)، جوکّولده مک (جیک جیک کردن)، ونگیلده مک (وق وق کودک).

🔸می توان با اضافه کردن “ین” به فعل، فعل خودانجامی ساخت. یعنی فعل که مربوط به خود شخص است. مانند:

یوماق (شستن) و یویونماق (استحمام ـ خود را شستن)

گئیمک (پوشیدن) و گئیینمک (لباسهای خود را پوشیدن)

سویماق (پوست کندن) و سویونماق (لباس خود را درآوردن)

دئمک (گفتن) و دئیینمک (با خود نق زدن)

سورمک (رفتن) و سورونمک (یک پا ـ دو پا کردن)

اریمک (ذوب شدن) و ارینمک (تنبلی کردن)

تورکی گوزل دی ..‌.

قویما

«بر اساس داستان قریب و صنم..
قویما»

✔️نوازنده پیانو :فرید رضایی
✔️نوازنده سه تار:کامران رستگار
✔️نوازنده ویولون:نیما شیبانی